Defne Kadın Kooperatifi, Hatay’ın Defne ilçesinde 2010 yılında bir grup kadının bir araya gelerek kurduğu, yerel kalkınmayı kadın emeğiyle güçlendiren bir üretim hareketidir. Yerel belediyenin tahsis ettiği küçük bir arazi üzerinde, Sabancı Vakfı’nın desteği ve Kadın Emeğini Değerlendirme Vakfı’nın (KEDV) katkılarıyla kurulan üretim tesisi, bölge kadınları için sadece bir iş alanı değil, dayanışma, ekonomik özgürlük ve çevre dostu üretimin sembolü olmuştur.
Kurulduğu günden bu yana kadının ekonomik güçlenmesini, yerel üretimi ve çiftçilerin desteklenmesini odağına alan Defne Kadın Kooperatifi, Hatay’ın bereketli topraklarında üretilen yöresel ürünleri “Defne Dalı” markasıyla tüketiciyle buluşturmaktadır. Zeytin, zeytinyağı, nar ekşisi, salça, turşu, baharatlar ve kurutulmuş meyveler gibi geniş bir ürün yelpazesine sahiptir.
Kooperatif, üretim sürecinde sıfır atık yaklaşımını benimsemekte; meyve kurutma işlemlerinden arta kalan parçaları meyve tozuna dönüştürerek hiçbir hammaddenin israf olmamasını sağlamaktadır. Böylece, hem çevreye duyarlı hem de döngüsel ekonomiyi destekleyen bir üretim modeli oluşturmuştur.
2019 yılında Ticaret Bakanlığı’nın desteğiyle üretim alanına güneş panelleri kuran Defne Kadın Kooperatifi, Türkiye’de yeşil enerjiyle üretim yapan ilk kadın kooperatifi olmuştur. Ayrıca 6 Şubat depremleri sonrasında pazarlama ve satış imkanlarının olmaması nedeniyle çiftçilerin tarlalarında kalan ürünleri için kooperatif güneş enerjisiyle çalışan bir soğuk hava deposu kurmuştur. Böylece, bölgedeki çiftçilerin ürünlerini güvenle saklayabilecekleri ve değer kaybı yaşamadan pazara ulaştırabilecekleri bir altyapı oluşturulmuştur. Bu adımlarla birlikte kooperatif, çevresel sürdürülebilirliği üretimin merkezine yerleştirerek enerjisini doğadan almayı ve doğaya borcunu azaltmayı hedeflemiştir.
Defne Kadın Kooperatifi, yerel çiftçilerle doğrudan çalışarak aracısız bir üretim ağı kurar. Bu model sayesinde “topraktan sofraya” bir ekosistem oluşturur; üreticiyle tüketici arasında güvene dayalı, sürdürülebilir bir köprü kurar. 2024 yılında Buğday Derneği iş birliğiyle 45 çiftçiye doğa dostu ve pestisitsiz tarım eğitimleri vererek bölgedeki üretimin niteliğini artırmıştır.
Bugün 33 kadın ortağı ve 15 aktif üretici kadınla faaliyet gösteren kooperatif, kadınların üretim yoluyla güçlenmesine öncülük etmektedir. 6 Şubat depremleri sonrasında büyük hasar gören tesislerine rağmen, Defne’nin kadınları üçüncü günde yeniden bir araya gelerek “birlikte iyileşme ve üretime devam” kararı almıştır. Bu kararlılık, kooperatifin dayanışma ruhunun en güçlü ifadesidir.
Bu özverili çabaların sonucu olarak Defne Kadın Kooperatifi, 2025 yılında İnsani Gelişme Vakfı (İNGEV) ActHuman Ödülleri’nde “Kadının Güçlenmesi” kategorisinde birincilik ödülünü kazanmıştır.
Defne Kadın Kooperatifi bugün, kadın emeğini, doğa dostu üretimi ve yerel kalkınmayı bir araya getiren örnek bir model olarak, Hatay’dan tüm Türkiye’ye ve dünyaya ilham vermeye devam ediyor.
Vizyonumuz
Yöresel ürünlerin değer gördüğü, şeffaf, adil ve çevreci bir gıda ekosistemi kurarak, kadınlarla birlikte büyüyen bir kalkınma modeli yaratmak.
Misyonumuz
Kırsaldaki kadın üreticilerin, doğa dostu tarım uygulamaları ile ürettikleri ve çevre dostu ambalajlarla sunduğu yöresel ürünleri satmalarını destekleyerek onlara sürdürülebilir ekonomik fırsatlar sunmak.
Değerlerimiz
- Doğa Dostluluğu: Toprağa, suya ve havaya zarar vermeyen üretim yöntemlerine öncelik veririz.
- Kadın Güçlenmesi: Kadınların ekonomik bağımsızlığı ve toplumsal görünürlüğü için çalışırız.
- Sürdürülebilirlik: Geri dönüşüm, sıfır atık ve düşük karbon ayak izi ilkelerimizdir.
- Adil Gıda: Üretici ile tüketici arasında güvene dayalı, şeffaf ve adil bir köprü kurarız.
- Toplumsal Fayda: Her ürünle bir kadının hayatına, bir ailenin geleceğine katkı sağlarız.